Jasne — opiszę Ci najczęściej stosowane ortezy i artykuły korekcyjne przy różnych wadach i dolegliwościach stóp, tak jak tłumaczę to pacjentom w gabinecie: prosto, konkretnie i bez żargonu.
1) Wkładki ortopedyczne (ortezy stóp) – „baza” leczenia
To najważniejszy produkt korekcyjny, bo ustawia stopę i odciąża przeciążone miejsca.
Rodzaje
-
Indywidualne (na miarę) – robione po badaniu i pomiarze; najlepsze przy większych problemach, bólu i deformacjach.
-
Gotowe (prefabrykowane) – dobre przy łagodnych dolegliwościach, na start albo „doraźnie”.
Na co pomagają
✅ płaskostopie / nadmierna pronacja (stopa „ucieka do środka”)
✅ bóle pięty i rozcięgna podeszwowego (często mylone z „ostrogą”)
✅ bóle przodostopia (metatarsalgia), przeciążenia pod głowami kości śródstopia
✅ koślawość tyłostopia, problemy z ścięgnem piszczelowym tylnym
✅ stopa wydrążona (zbyt wysokie sklepienie) – tu wkładka ma głównie amortyzować i rozkładać naciski
✅ różnica długości kończyn (czasem potrzebna nadbudowa)
Ważne „podologiczne” zasady
-
Wkładka ma pasować do buta (odpowiednia tęgość, wyjmowana fabryczna wkładka, stabilny zapiętek).
-
Wdrażamy stopniowo: 1–2 h dziennie i zwiększamy co kilka dni.
-
Jeśli po 1–2 tygodniach ból narasta, pojawia się drętwienie lub odciski w nowych miejscach – wkładka może wymagać korekty.
2) Podparcia łuku (podpórki, peloty) – mniejsze „elementy korekcyjne”
To produkty, które mają wesprzeć konkretne miejsce.
Najczęstsze
-
Podpórka łuku podłużnego – przy obniżonym sklepieniu (płaskostopie).
-
Pelota poprzeczna / peloty metatarsalne – mały „garbek” pod przodostopiem.
Pomaga, gdy boli „pod palcami”, przy przeciążeniu przodostopia, czasem przy nerwiaku Mortona.
-
Podpiętki / kliny pod piętę – amortyzacja, odciążenie pięty; czasem też przy dolegliwościach ścięgna Achillesa (delikatne uniesienie pięty zmniejsza napięcie).
Uwaga: peloty muszą być dobrze ustawione. Źle przyklejona pelota potrafi nasilić ból.
3) Separatory i kliny międzypalcowe – przy paluchu koślawym i palcach
To silikonowe elementy, które ustawiają palce i zmniejszają tarcie.
Kiedy warto
✅ haluksy (paluch koślawy) – separator między paluchem a 2 palcem zmniejsza „zachodzenie” i otarcia
✅ palce nachodzące, otarcia między palcami
✅ odciski między palcami
Co trzeba wiedzieć
-
Separatory nie cofają dużego haluksa jak „magia” – ale realnie zmniejszają ból, tarcie i stan zapalny.
-
Dobre są te z miękkiego silikonu (żelowe), a nie twarde „kliniki”.
4) Osłony na haluksa, rękawy żelowe, pierścienie odciążające
To produkty typowo „na skórę” – chronią przed uciskiem buta.
Działanie
-
osłona na haluksa (żelowa) – zmniejsza tarcie i ucisk na wystającą kość
-
pierścień odciążający / donut – odciąża odcisk lub bolesne miejsce
-
tulejki/kapy na palce – przy modzelach na czubkach palców, palcach młotkowatych
Dobre rozwiązanie, jeśli pacjent mówi: „mnie boli od buta”, a niekoniecznie od samej wady.
5) Ortezy na palce: młotkowate, szponiaste, „pazurkowate”
Przy takich palcach często jest:
Co pomaga
✅ podpórki pod palce (toe crest) – podkładka pod palce, żeby je „wyprostować” i odciążyć czubki
✅ szyny/ortezy prostujące palec – przy sztywniejących palcach (na początkowym etapie)
Tu kluczowe są też buty: wyższy czubek i więcej miejsca nad palcami.
6) Stabilizatory stawu skokowego i ortezy na stopę/ kostkę
To „wyższy poziom” wsparcia, gdy problem dotyczy nie tylko stopy, ale też kostki.
Przykłady
-
stabilizator skokowy po skręceniach lub przy niestabilności
-
ortezy typu AFO (podudzia–stopa) – w poważniejszych zaburzeniach chodu, opadaniu stopy, chorobach neurologicznych (tu zawsze dobiera lekarz/fizjo)
7) Szyny nocne i opaski na rozcięgno podeszwowe
Przy bólu pięty/rozcięgna:
-
nocna szyna trzyma stopę w delikatnym zgięciu i „nie pozwala się skracać” tkankom w nocy
-
opaska na rozcięgno – czasem daje ulgę w dzień, ale nie u każdego
Najlepsze efekty są, gdy łączymy to z wkładką + rozciąganiem + zmianą obuwia.
8) Artykuły odciążające skórę: filc, pianki, plastry, odciążenia
To typowo podologiczne narzędzia, świetne przy:
✅ modzelach i odciskach
✅ pękających piętach (z odpowiednim kremem i ochroną)
✅ miejscowych przeciążeniach w cukrzycy (tu ostrożnie i najlepiej pod kontrolą)
Odciążenie dobrze zrobione potrafi od razu „zdjąć” ból, ale to zwykle część większego planu (przyczyna przeciążenia nadal zostaje).
Jak dobrać produkt „bez błądzenia”
-
Najpierw cel: odciążenie skóry? ustawienie palców? stabilizacja? wsparcie łuku?
-
Potem but: większość korekcji nie zadziała w ciasnym obuwiu.
-
Zasada komfortu: produkt korekcyjny nie powinien powodować ostrego bólu.
-
Skóra i krążenie: przy cukrzycy, neuropatii, problemach naczyniowych – dobór ostrożny, regularna kontrola skóry.
Kiedy koniecznie konsultacja (ważne)
-
ból narasta mimo odciążenia,
-
drętwienie/pieczenie palców,
-
rana, pęcherz, owrzodzenie (szczególnie u osób z cukrzycą),
-
szybkie pogłębianie się deformacji,
-
podejrzenie złamania/przeciążenia (ból punktowy kości, obrzęk).
Jeśli chcesz, mogę zrobić Ci to jeszcze praktyczniej: wypisz mi 3–5 najczęstszych problemów, z którymi trafiają do Ciebie klienci/pacjenci (np. haluksy, płaskostopie, ostroga/rozcięgno, palce młotkowate, szeroka/opuchnięta stopa) i przygotuję krótką „ściągę”: jaki produkt, dla kogo, kiedy nie, i jak wytłumaczyć to pacjentowi w 2 zdaniach.